Luật sư bào chữa tranh chấp thừa kế là nợ
Luật sư bào chữa tranh chấp thừa kế là nợ
Luật sư bào chữa tranh chấp thừa kế là nợ
Người nhận thừa kế được sử dụng tài sản thừa kế của mình để kinh doanh, sản xuất, cho thuê, bán... tùy ý sử dụng khi đã thanh toán xong hết các nghĩa vụ tài sản cho người để lại di sản.
• Nghĩa vụ của người nhận thừa kế
Theo quy định tại Điều 615 Bộ luật dân sự 2015 thì người được nhận di sản thừa kế phải có những nghĩa vụ sau đây:
Điều 615. Thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại
1. Những người hưởng thừa kế có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ tài sản trong phạm vi di sản do người chết để lại, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.
2. Trường hợp di sản chưa được chia thì nghĩa vụ tài sản do người chết để lại được người quản lý di sản thực hiện theo thỏa thuận của những người thừa kế trong phạm vi di sản do người chết để lại.
3. Trường hợp di sản đã được chia thì mỗi người thừa kế thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại tương ứng nhưng không vượt quá phần tài sản mà mình đã nhận, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.
4. Trường hợp người thừa kế không phải là cá nhân hưởng di sản theo di chúc thì cũng phải thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại như người thừa kế là cá nhân.
1. Tranh chấp thừa kế là nợ giải quyết như thếnào?
Theo quy định tại Điều613 Bộ luật dân sự 2015 thì khái niệm người thừa kế như sau:
Điều 613. Người thừakế
Người thừa kế là cánhân phải là người còn sống vào thời điểm mở thừa kế hoặc sinh ra và còn sốngsau thời điểm mở thừa kế nhưng đã thành thai trước khi người để lại di sảnchết. Trường hợp người thừa kế theo di chúc không là cá nhân thì phải tồn tạivào thời điểm mở thừa kế.
Như vậy, người thừa kếphải là cá nhân còn sống khi người có di sản chết hoặc sinh ra và còn sống saukhi người để lại tài sản chết nhưng đã thành thai trước khi người để lại tàisản thừa kế. Trong đó, di sản bao gồm tài sản riêng của người chết, phần tài sảncủa người chết trong tài sản chung với người khác.
2. Quyền và nghĩa vụcủa người nhận thừa kế
• Quyền của người nhậnthừa kế
Người nhận thừa kếđược sử dụng tài sản thừa kế của mình để kinh doanh, sản xuất, cho thuê, bán...tùy ý sử dụng khi đã thanh toán xong hết các nghĩa vụ tài sản cho người để lạidi sản.
• Nghĩa vụ của ngườinhận thừa kế
Theo quy định tại Điều615 Bộ luật dân sự 2015 thì người được nhận di sản thừa kế phải có những nghĩavụ sau đây:
Điều 615. Thực hiệnnghĩa vụ tài sản do người chết để lại
1. Những người hưởngthừa kế có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ tài sản trong phạm vi di sản do ngườichết để lại, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.
2. Trường hợp di sảnchưa được chia thì nghĩa vụ tài sản do người chết để lại được người quản lý disản thực hiện theo thỏa thuận của những người thừa kế trong phạm vi di sản dongười chết để lại.
3. Trường hợp di sảnđã được chia thì mỗi người thừa kế thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết đểlại tương ứng nhưng không vượt quá phần tài sản mà mình đã nhận, trừ trường hợpcó thỏa thuận khác.
4. Trường hợp ngườithừa kế không phải là cá nhân hưởng di sản theo di chúc thì cũng phải thực hiệnnghĩa vụ tài sản do người chết để lại như người thừa kế là cá nhân.
Như vậy, những ngườinhận thừ kế phải thực hiện nghĩa vụ tài sản như trả các khoản nợ... trong phạmvi tài sản thừa kế được nhận mà không vượt quá số tài sản mà mình đã nhận, trừtrường hợp có thỏa thuận khác.
3. Nghĩa vụ trả nợ chongười đã mất
Theo quy định tại Điều466 Bộ luật dân sự 2015 quy định về nghĩa vụ trả nợ của bên vay như sau:
Điều 466. Nghĩa vụ trảnợ của bên vay
1. Bên vay tài sản làtiền thì phải trả đủ tiền khi đến hạn; nếu tài sản là vật thì phải trả vật cùngloại đúng số lượng, chất lượng, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.
2. Trường hợp bên vaykhông thể trả vật thì có thể trả bằng tiền theo trị giá của vật đã vay tại địađiểm và thời điểm trả nợ, nếu được bên cho vay đồng ý.
3. Địa điểm trả nợ lànơi cư trú hoặc nơi đặt trụ sở của bên cho vay, trừ trường hợp có thỏa thuậnkhác.
4. Trường hợp vaykhông có lãi mà khi đến hạn bên vay không trả nợ hoặc trả không đầy đủ thì bêncho vay có quyền yêu cầu trả tiền lãi với mức lãi suất theo quy định tại khoản2 Điều 468 của Bộ luật này trên số tiền chậm trả tương ứng với thời gian chậmtrả, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc luật có quy định khác.
5. Trường hợp vay cólãi mà khi đến hạn bên vay không trả hoặc trả không đầy đủ thì bên vay phải trảlãi như sau:
a) Lãi trên nợ gốctheo lãi suất thỏa thuận trong hợp đồng tương ứng với thời hạn vay mà đến hạnchưa trả; trường hợp chậm trả thì còn phải trả lãi theo mức lãi suất quy địnhtại khoản 2 Điều 468 của Bộ luật này;
b) Lãi trên nợ gốc quáhạn chưa trả bằng 150% lãi suất vay theo hợp đồng tương ứng với thời gian chậmtrả, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.
Như vậy, pháp luậtkhông quy định việc người này phải trả nợ thay cho người khác. Tuy nhiên, việcphải trả nợ thay cho người mất có thể xảy ra trong trường hợp bạn là người nhậnbảo lãnh cho người khác vay tiền hoặc trường hợp bạn hưởng di sản thừa kế củangười đó để lại thì bạn phải có nghĩa vụ tài sản với người để lại di sản đó làtrả nợ thay cho họ.
2. Người vay tiền chết thì ai có nghĩa vụ trảnợ?
Những người hưởng thừakế có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ trả nợ tiền vay trong phạm vi di sản dongười chết để lại bao gồm: người thừa kế theo di chúc và người thừa kế theopháp luật.
Quy định pháp luật vềHợp đồng vay tài sản
Tài sản bao gồm: vật,tiền, giấy tờ có giá và quyền tài sản. Quan hệ vay tiền giữa các chủ thể vớinhau dựa trên Hợp đồng vay tài sản.
Điều 463 Bộ luật Dânsự năm 2015 quy định: “Hợp đồng vay tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, theođó bên cho vay giao tài sản cho bên vay; khi đến hạn trả, bên vay phải hoàn trảcho bên cho vay tài sản cùng loại theo đúng số lượng, chất lượng và chỉ phảitrả lãi nếu có thỏa thuận hoặc pháp luật có quy định”.
Từ khái niệm trên cóthể thấy nghĩa vụ của bên vay là thực hiện nghĩa vụ trả nợ. Khoản 1 Điều 466 Bộluật Dân sự năm 2015 quy định: “Bên vay tài sản là tiền thì phải trả đủ tiềnkhi đến hạn; nếu tài sản là vật thì phải trả vật cùng loại đúng số lượng, chấtlượng, trừ trường hợp có thỏa thuận khác”. Như vậy khi hết thời hạn vay, bênvay có nghĩa vụ trả đủ tiền cho bên cho vay.
Bộ luật Dân sự năm2015 không quy định về hình thức của hợp đồng vay tiền, do vậy hợp đồng vay cóthể dưới dạng miệng hoặc văn bản. Khi các bên trong hợp đồng vay giao kết vềviệc vay tiền thì theo đó cũng phát sinh các quyền và nghĩa vụ của bên vay vàbên cho vay theo quy định pháp luật.
Thực hiện nghĩa vụ trảtiền do người chết để lại
Theo Điều 615 Bộ luậtdân sự năm 2015 quy định về thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại:“1- Những người hưởng thừa kế có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ tài sản trongphạm vi di sản do người chết để lại, trừ trường hợp có thỏa thuận khác; 2-Trường hợp di sản chưa được chia thì nghĩa vụ tài sản do người chết để lại đượcngười quản lý di sản thực hiện theo thỏa thuận của những người thừa kế trongphạm vi di sản do người chết để lại; 3- Trường hợp di sản đã được chia thì mỗingười thừa kế thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại tương ứng nhưngkhông vượt quá phần tài sản mà mình đã nhận, trừ trường hợp có thỏa thuậnkhác”.
Thừa kế có hai loại làthừa kế theo pháp luật và thừa kế theo di chúc.
Thứ nhất, trường hợpthừa kế theo pháp luật
Theo quy định tại Điều651 Bộ luật dân sự năm 2015 về người thừa kế theo pháp luật thì hàng thừa kếthứ nhất bao gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôicủa người chết.
Như vậy, căn cứ vàoquy định của Điều 614, Điều 615 Bộ luật dân sự năm 2015: Kể từ thời điểm mởthừa kế, những người thừa kế có các quyền và nghĩa vụ tài sản do người chết đểlại. Những người hưởng thừa kế có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ tài sản trongphạm vi tài sản mình đã nhận trong khối di sản của người chết để lại. Do đó,gia đình người mất có nghĩa vụ trả nợ cho người đã mất và việc trả nợ sẽ đượcthực hiện trong phạm vi di sản thừa kế mà người đã mất để lại.
Trường hợp người chếtkhông có bất cứ di sản nào để lại, thì gia đình không có nghĩa vụ phải trả cáckhoản nợ do họ không được hưởng thừa kế, không phát sinh nghĩa vụ trả nợ thay.
Thứ hai, đối với thừakế theo di chúc
Di chúc là sự thể hiệný chí của cá nhân nhằm chuyển tài sản của mình cho người khác sau khi chết.Trong di chúc, người để lại di sản sẽ chỉ định người thừa kế và phân định phầndi sản cho từng người thừa kế. Do vậy, áp dụng quy định Điều 615 Bộ luật dân sựnăm 2015, những người hưởng thừa kế có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ tài sảntrong phạm vi di sản do người chết để lại, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.
3. Thực hiện nghĩa vụ tài sản do người đã mấtđể lại?
Luật sư cho hỏi vềnghĩa vụ của người chết để lại xử lý thến nào, cụ thể như sau: Mẹ tôi là giáoviên đã về hưu mới mất ngày 4/8/2016. Mẹ tôi được tiền tử tuất, chế độ cấp 1lần đã có quyết định của bhxh là 216.484.400 đồng. Khi còn sống mẹ tôi có vaytiền theo lương hưu số tiền còn lại là 118.000.000đ. Tiền vay này có bảo hiểmtiền vay 100%.
Khi tôi đến bưu điệnnhận tiền thì nhân viên ở đây không cho tôi lĩnh hết tiền tử tuất và chế độ củamẹ tôi, mà đòi trừ vào số tiền 118tr kia đến bao giờ bảo hiểm chi trả mới giảcho tôi. Tôi không đồng ý và ra về. Ngoài ra hôm sau nhân viên ngân hàng LiênViệt còn gọi điện bảo tôi nếu không khấu trừ tôi sẽ phải tiếp tục chịu tiền lãivay trong khi mẹ tôi đã mất. Như thế có đúng quy định của pháp luật không?
Trả lời tư vấn: Cảm ơnbạn đã gửi câu hỏi đề nghị tư vấn tới Văn Phòng Luật Sư Gia Đình, với trườnghợp của bạn chúng tôi tư vấn như sau:
Theo thông tin bạncung cấp thì chúng tôi hiểu rằng thời điểm mẹ bạn còn sống đã dùng sổ bảo hiểmcủa mình thế chấp để làm tài sản bảo đảm cho hợp đồng vay với phía Ngân hàngLiên Việt. Nhưng chưa hoàn tất nghĩa vụ hoàn trả số tiền vay cho phía ngân hàngthì mẹ bạn mất - hợp đồng vay chấm dứt.
Tuy nhiên, trường hợpmẹ bạn có di sản để lại thì những người thừa kế hợp pháp theo pháp luật đối vớiphần di sản đó vẫn sẽ có nghĩa vụ trách nhiệm trả nợ thay trong phạm vi di sảnđể lại (di sản mẹ bạn là khoản tiền bảo hiểm - chế độ tử tuất tương ứng216.484.400 và số nợ là 118 triệu). Cụ thể, Bộ luật dân sự năm 2015:
Điều 372. Căn cứ chấmdứt nghĩa vụ dân sự
Nghĩa vụ dân sự chấmdứt trong các trường hợp sau đây:
....
8. Bên có nghĩa vụ làcá nhân chết hoặc là pháp nhân, chủ thể khác chấm dứt mà nghĩa vụ phải do chínhcá nhân, pháp nhân, chủ thể đó thực hiện;
Điều 615. Thực hiệnnghĩa vụ tài sản do người chết để lại
1. Những người hưởngthừa kế có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ tài sản trong phạm vi di sản do ngườichết để lại, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.
2. Trường hợp di sảnchưa được chia thì nghĩa vụ tài sản do người chết để lại được người quản lý disản thực hiện theo thỏa thuận của những người thừa kế trong phạm vi di sản dongười chết để lại.
3. Trường hợp di sảnđã được chia thì mỗi người thừa kế thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết đểlại tương ứng nhưng không vượt quá phần tài sản mà mình đã nhận, trừ trường hợpcó thỏa thuận khác.
4. Trường hợp ngườithừa kế không phải là cá nhân hưởng di sản theo di chúc thì cũng phải thực hiệnnghĩa vụ tài sản do người chết để lại như người thừa kế là cá nhân.
Đồng thời, Bộ luật Dânsự 2015 cũng có quy định:
Điều 318. Tài sản thếchấp
…
4. Trường hợp tài sảnthế chấp được bảo hiểm thì bên nhận thế chấp phải thông báo cho tổ chức bảohiểm biết về việc tài sản bảo hiểm đang được dùng để thế chấp. Tổ chức bảo hiểmchi trả tiền bảo hiểm trực tiếp cho bên nhận thế chấp khi xảy ra sự kiện bảo hiểm.
Trường hợp bên nhậnthế chấp không thông báo cho tổ chức bảo hiểm biết về việc tài sản bảo hiểmđang được dùng để thế chấp thì tổ chức bảo hiểm chi trả tiền bảo hiểm theo hợpđồng bảo hiểm và bên thế chấp có nghĩa vụ thanh toán cho bên nhận thế chấp.
Điều 323. Quyền củabên nhận thế chấp tài sản
....
5. Yêu cầu bên thếchấp hoặc người thứ ba giữ tài sản thế chấp giao tài sản đó cho mình để xử lýkhi bên thế chấp không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ.
Như vậy, trong trườnghợp của mẹ nếu hợp đồng có nội dung, điều khoản liên quan tới xử lý tài sản bảođảm khi chấm dứt hợp đồng. Đồng thời, bên ngân hàng có thông báo tới tổ chứcbảo hiểm về tài sản bảo hiểm đang được dùng để thế chấp thì đương nhiên khi mẹbạn mất phía bên ngân hàng có quyền thực hiện khấu trừ khoản nợ 118 triệu từtiền chế độ bảo hiểm tử tuất mà mẹ bạn được thanh toán sang. Trường hợp, khôngkhấu trừ thì gia đình (những người thừa hưởng di sản này) có nghĩa vụ phải nộptiền lãi tương ứng với khoản vay trên. Do đó, yêu cầu từ phía bên ngân hàng đưara là hợp lý.
Luật sư Trần Minh Hùng chuyên gia tư vấn luật trên kênh HTV, VTV,THVL1, ANTV, SCTV1...
Chúng tôi là hãng luật tổnghợp nhiều đội ngũ luật sư giỏi, luật gia, thạc sỹ, chuyên viên, cộng tác viêncó trình độ cao, năng lực chuyên môn cao, có kinh nghiệm, kiến thức hiểu biếtrộng, kỹ năng tư vấn chuyên nghiệp, đặc biệt có trách nhiệm và đạo đức trongnghề nghiệp. Chúng tôi quan niệm Luật sư là nghề cao quý- cao quý vì nghềluật sư là nghề tìm công bằng và công lý cho xã hội. Luật sư bảo vệ cho nhữngnạn nhân, tội phạm, và những người bị oan sai. Nghề luật sư là nghề rất nguyhiểm và khó khăn dù bào chữa, bảo vệ cho bất kỳ ai thì luật sư luôn gặp nguyhiểm vì sự thù hằn của bên đối lập. Do vậy để làm được luật sư thì phải có tâm,có đạo đức, có tài năng và phải đam mê nghề nghiệp, yêu nghề, chấp nhận cókhăn, hy sinh và chấp nhận nguy hiểm. Nếu sợ nguy hiểm, sợ ảnh hưởng đến côngviệc, cuộc sống của mình và gia đình thì rất khó hành nghề luật sư đúng nghĩa.Niềm vui của luật sư là khi giải oan được cho thân chủ, giúp được cho thân chủ,đem lại công bằng, công lý cho thân chủ nhằm góp phần đem lại công bằng cho xãhội.
Luật sư Trần Minh HùngTrưởng văn phòng Luật sư Gia Đình- Luật sư sáng lập luật sư Gia Đình có nhiềunăm kinh nghiệm tranh tụng, tư vấn được rất nhiều hãng truyền thông tin tưởngvới nhiều năm và thường xuyên cố vấn pháp lý, tư vấn pháp luật trên các Kênhtruyền hình uy tín như: Đài Truyền hình TPHCM (HTV), Đài truyền hìnhViệt Nam (VTV), Đài truyền hình Vĩnh Long, Truyền hình Công an ANTV, SCTV,THQH, Tư vấn luật trên Đài tiếng nói Việt Nam, Đài truyền hình cáp VTC, Đài VOVGiao Thông, Đài tiếng nói Việt Nam, Đài phát thanh Kiên Giang, Truyền hìnhQuốc Hội, Báo Pháp luật TPHCM, Báo tuổi trẻ đời sống, Báo đời sống và phápluật, Báo Dân trí, Báo Vnxpress, Báo công an nhân dân và các hãng báo chí trêncả nước... là luật sư được Trường Đại học luật TP.HCM mời làm giám khảo chonhiều cuộc thi Phiên tòa giả định cấp trường ĐHL, Cấp Quốc Gia, học thuật vớitrường Cảnh sát nhân dân, Nhiều trường đại học uy tín và chuyên gia pháp luậtcho các hãng truyền thông uy tín. Là Luật sư bào chữa, tư vấn chonhiều vụ án đỉnh điểm, quan trọng nổi tiếng trên cả nước được báo chí đưa tin,người dân quan tâm như vụ đại án Ngân hàng Navibank liên quan Huyền Như vàViettinbank, Vụ cướp 35 tỷ Long Thành - Dầu giây, Chống thi hành công vụ mùaCovid, các vụ Giết Người, Hiếp dâm, Dâm ô, Lừa Đảo, gây thương tích, tham ô, cốý làm trái... và các vụ án khác về dân sự, kinh tế, thừa kế, đất đai, lao động,hành chính, doanh nghiệp.… luôn mang lại niềm tin cho khách hàng cũng như sựđóng góp tích cực sự công bằng, đi tìm công lý không biết mệt mỏi cho xã hộicủa luật sư chúng tôi.
Chúng tôi cùng tư vấn luậtvà cố vấn pháp lý cho nhiều doanh nghiệp trong và ngoài nước rất lâu năm.
Trân trọng cảm ơn.
ĐOÀN LUẬT SƯ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINHVPLS GIAĐÌNH (Luật sư Thành Phố)
Trụ sở: 402ANguyễn Văn Luông, P.12, Q.6, Tp.HCM (Bên cạnh Công chứng số 7)
5/1 Nguyễn Du,Biên Hòa, Đồng Nai (đối diện tòa án Biên Hòa)
68/147 TrầnQuang Khải, Tân Định, quận 1, TP.HCM
Điện thoại:028-38779958; Fax: 08-38779958
Luật sư TrầnMinh Hùng: 0972 238006
Email: luatsuthanhpho@gmail.com